باشگاه خبرنگاران جوان؛ سمیه خلیلی - نشریه معتبر و مستقل آمریکایی «فری پرس» (The Free Press) در یک گزارش تحلیلی عمیق و چندجانبه با عنوان «آیا جنگ ایران ارزشش را داشت؟»، به بررسی ابعاد پشت‌پرده توافق صلح اخیر میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی ایران پرداخته است. این رسانه غربی با مشارکت کارشناسان برجسته سیاست خارجی، اعتراف می‌کند که موازنه نهایی این نبرد دیپلماتیک و نظامی، برخلاف ادعا‌های اولیه کاخ سفید، به یک پیروزی تثبیت‌شده و راهبردی برای تهران تبدیل شده است. فری پرس تبیین می‌کند که پایداری همه‌جانبه ایران چگونه دونالد ترامپ را ناچار ساخت تا برای فرار از بحران‌های اقتصادی و نظامی خودساخته، به شروط تهران تن داده و به سرعت مأموریت پایان جنگ را امضا کند.

فرسایش نظامی واشنگتن در جهنم محاسباتی تهران

به گزارش فری پرس، یکی از اصلی‌ترین دلایلی که دولت ترامپ را به سمت پذیرش این توافق بزرگ سوق داد، بن‌بست نظامی و هزینه‌های سرسام‌آور پنتاگون در تقابل مستقیم با ایران بود. آمار‌های رسمی منتشر شده در واشنگتن نشان می‌دهند که هزینه مستقیم عملیات‌های نظامی تنها در دو ماه نخست به بیش از ۲۵ میلیارد دلار رسید؛ رقمی که فشار شدیدی بر بودجه دفاعی ایالات متحده وارد کرد.

تحلیل‌گران این رسانه آمریکایی تصریح می‌کنند که تهران با اتکا به استراتژی بازدارندگی فعال و توان موشکی و پهپادی خود، توانست یک شبکه دفاعی نفوذناپذیر ایجاد کند. این پایداری مقتدرانه، نه‌تنها ارزیابی‌های اولیه پنتاگون مبنی بر یک جنگ کوتاه ۴ تا ۶ هفته‌ای را نقش بر آب کرد، بلکه انبار‌های تسلیحات راهبردی آمریکا را با کمبود جدی مواجه ساخت. فری پرس تایید می‌کند که هراس واشنگتن از طولانی شدن یک جنگ فرسایشی بی‌سرانجام در خاورمیانه، ترامپ را ناچار به عقب‌نشینی مصلحتی کرد.

شوک اقتصادی به بازار‌های غربی و اهرم راهبردی تنگه هرمز

بخش گسترده‌ای از گزارش فری پرس به پیامد‌های اقتصادی این تقابل برای جامعه آمریکا اختصاص دارد. مسدود شدن شریان‌های اصلی انرژی منطقه و به ویژه توقف تردد در تنگه هرمز، قیمت سوخت را در ایالات متحده به بالاترین سطح خود در سال‌های اخیر رساند و نرخ تورم و هزینه‌های معیشتی شهروندان آمریکایی را به شدت افزایش داد.

در این میان، تثبیت حاکمیت ایران بر تنگه هرمز به عنوان یک اهرم فشار فوق راهبردی عمل کرد. دولت آمریکا که با موجی از نارضایتی‌های داخلی به دلیل افزایش قیمت بنزین و سلب توان خرید مردم مواجه شده بود، دریافت که ادامه این محاصره دریایی بیش از آنکه به تهران آسیب بزند، اقتصاد غرب را به زانو درمی‌آورد. فری پرس تصریح می‌کند که دستور فوری ترامپ برای پایان دادن به محاصره دریایی و اعلام بازگشایی توام با تبریک این آبراه، در واقع پذیرش رسمی قدرت بلامنازع ایران در مدیریت شاه‌راه‌های انرژی جهان بود.

تثبیت همه‌جانبه ساختار سیاسی و اقتدار منطقه‌ای ایران

بزرگ‌ترین شگفتی ناظران غربی در تحلیل فری پرس، میزان تاب‌آوری و ثبات داخلی ایران در اوج بحران نظامی است. در حالی که اتاق‌های فکر واشنگتن روی تضعیف ساختار سیاسی تهران حساب باز کرده بودند، حاکمیت ایران توانست با تکیه بر انسجام داخلی و مدیریت هوشمندانه بحران، ساختار سیاسی و دفاعی خود را کاملاً دست‌نخورده و مقتدر حفظ کند.

این گزارش تحلیلی در نهایت اذعان می‌دارد که توافق موقت حاصل شده در سوئیس، یک پیروزی بزرگ برای دیپلماسی تهران است؛ چرا که بدون عقب‌نشینی از خطوط قرمز اساسی، بخش عمده‌ای از پیش‌شرط‌های خود را به طرف مقابل تحمیل کرد. فری پرس با اشاره به ناامیدی و انزوای شرکای منطقه‌ای واشنگتن، به این نتیجه می‌رسد که خروج شتاب‌زده دولت ترامپ از این کارزار، برتری راهبردی جمهوری اسلامی ایران را در نظم جدید خاورمیانه به طور رسمی تثبیت کرده است.